Γεωγραφία

Η Χίος είναι νησί του Βορειοανατολικού Αιγαίου σε πολύ μικρή απόσταση από τις Μικρασιατικές ακτές. Αποτελεί το πέμπτο σε έκταση νησί της Ελλάδος, μετά την Κρήτη, την Εύβοια, την Ρόδο, και την Λέσβο, με έκταση 900 τ.χιλ και με μήκος ακτών που φτάνουν περίπου τα 200 χιλιόμετρα. Βόρεια συνορεύει με την Λέσβο , Νότια με την Σάμο  και την Ικαρία , Δυτικά με τα Ψαρά , και Ανατολικά με τις Οινούσσες

Περιμετρικά της Χίου συναντάμε βραχονησίδες και μικρά νησάκια. Απέναντι από τον όρμο Παντουκιός στα Βορειοανατολικά του νησιού βρίσκεται το ερημικό νησάκι Άγιος Στέφανος . Απέναντι από τον οικισμό Πυργιά, και ανάμεσα με τις Οινούσσες, συναντάμε τα Πρασονήσια . Απέναντι από το Ακρωτήριο Παραπάντα βρίσκεται το νησάκι Γλαστριά . Νότια από το Γλαστριά και ανάμεσα με το Πρασονήσι βρίσκεται το ερημικό νησάκι Στροβίλη. Στα Βορειοανατολικά και ανάμεσα σε δυο Όρμους, της Παραπάντας και των Καρδαμύλων απλώνεται το νησάκι Μαργαρίτη . Στα βόρεια του νησιού απέναντι από τον Κέραμο βρίσκεται ένα νησάκι, το Κέρτης . Στα δυτικά του νησιού και βόρεια από τον Όρμο Έλατα βρίσκονται τρία νησάκια, το Πελαγόνησο , το Νησάκι , και ο Άγιος Στέφανος. Στα νότια, απέναντι από την παραλία Βρουλίδια και το Ακρωτήριο Ουρά συναντάμε το νησάκι Βενέτικο . Στα Ανατολικά της Χίου απέναντι από τις ακτές του Τσεσμέ βρίσκεται το μικρό ερημωμένο νησάκι Πασπαργός.

Γεωμορφολογικά η Χίος είναι κατά κύριο λόγο ορεινή, με έντονο ανάγλυφο και με κάποιες λίγες πεδινές εκτάσεις που τις συναντάμε μόνο στα νότια και τα ανατολικά. Στο βόρειο τμήμα, που είναι και το κυρίως ορεινό, βρίσκεται το βουνό Πελιναίο, με ψηλότερη κορυφή τον Άγιο Ηλία (1297 μέτρα). Άλλοι ορεινοί σχηματισμοί είναι το Όρος (1126 μέτρα), η Αμάνη στα Βορειοδυτικά (809 μέτρα), το Αίπος Ανατολικά (448 μέτρα), και το Προβάτειο Όρος ή Προβατάς (773 μέτρα) στα κεντρικά ηπειρωτικά του νησιού. Στα βόρεια θα συναντήσουμε και τα δυο φαράγγια. Το φαράγγι Γιόσωνα σε απόσταση 32 χιλιομέτρων, βόρεια της πόλης, και το φαράγγι των Καμπιών (48 χιλιόμετρα από την Χίο). Οι ποιο αξιοσημείωτες πεδινές εκτάσεις είναι ο Κάμπος της Χίου, όπου καλλιεργούνται εσπεριδοειδή, ο Κάμπος της Καλαμωτής στον νότο, και του Βολισσού στα βορειοδυτικά. Στην Χίο αν και δεν έχουμε ποτάμια συναντάμε αρκετούς χειμάρρους όπως ο Παρθένης κοντά στην πόλη και ο Κατράκης που διασχίζει την λεκάνη της Καλαμωτής. Σημαντικό ρόλο στην γεωμορφολογική διαμόρφωση του νησιού αποτέλεσε το ηφαίστειο του Εμπορειού και το σεισμικό ρήγμα νότια της Χίου με κατεύθυνση το χωριό Θολοποτάμι.

Το κλίμα της Χίου είναι Μεσογειακό με κύρια χαρακτηριστικά του τα ζεστά ξηρά καλοκαίρια και τους δροσερούς ήπιους χειμώνες. Η περίπτωση εμφάνισης ακραίων καιρικών φαινομένων είναι πολύ σπάνια τόσο κατά την περίοδο του χειμώνα όσο και την περίοδο του καλοκαιριού, με τα επίπεδα της υγρασίας να είναι υψηλά καθόλη την διάρκεια του έτους και με μέση τιμή που αγγίζει το 62%. Ιδιαίτερο γνώρισμα του νησιού, όπως και των άλλων νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου, είναι τα υψηλά ποσοστά ηλιοφάνειας και τα μικρά επίπεδα βροχόπτωσης αντίστοιχα. Οι θερμοκρασίες δεν έχουν ακραίες αυξομειώσεις, με την μέση ελάχιστη να κυμαίνεται κατά κανόνα από 6 – 12οC, και την μέση ανώτερη από 29 – 35οC. Οι άνεμοι που φυσούν στο νησί είναι κυρίως Βόρειοι - Βορειοανατολικοί και σπανιότερα Νότιοι.

Οι κυριότεροι γεωλογικοί σχηματισμοί που συναντάμε στην Χίο είναι ηφαιστειογενείς και ασβεστολιθικοί. Στα νότια υπάρχει άργιλος και λιγνίτης όπως υποδηλώνει και η ύπαρξη λιγνιτωρυχείων (παλαιότερα στα νοτιοανατολικά), αλλά και κοιτάσματα αντιμονίου στα βόρεια του νησιού. Το μάρμαρο της Χίου και η Θυμιανουσική πέτρα, με το χαρακτηριστικό σκούρο χρώμα, χρησιμοποιούνται από παλιά ως δομικά υλικά.

Η χλωρίδα στο νησί χαρακτηρίζεται από ποικιλομορφία. Η Χίος έχει βλάστηση από μικρούς θάμνους, με το θυμάρι να είναι το κυρίαρχο είδος και να ακολουθούν η αστιβίδα, και η φασκομηλιά εκεί όπου συναντώνται χαμηλοί ορεινοί όγκοι. Στα λίγα δάση που υπάρχουν, κυριαρχεί το πεύκο, ενώ τα δέντρα που συναντάμε συχνότερα είναι αυτά που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες όπως οι ελιές, αμυγδαλιές, μουριές, κερασιές και ένας μικρός αριθμός από οξιές. Στο Κάμπο καλλιεργείται μια ιδιαίτερη ποικιλία μανταρινιών γνωστή ως χιώτικα. Στα νότια του νησιού, στην περιοχή που βρίσκονται τα Μαστιχοχώρια, κυριαρχεί το μαστιχόδεντρο (σχίνο) που συναντάμε μόνο στην συγκεκριμένη περιοχή σε όλον το κόσμο.

Η πανίδα της Χίου αποτελείται από ενδημικά και αποδημητικά πουλιά. Στα βουνά βρίσκουμε και την ορεινή πέρδικα, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί σημαντικά ο αριθμός των αλεπούδων, των ατσίδων και των αρπακτικών πτηνών.


Scroll to top